Zeven soorten christenen en de toekomst van de kerk

Onze scriba, Arjan Plaisier, heeft over de toekomst van de kerk een paar interessante dingen gezegd. We moeten minder met besturen bezig zijn en daarom moet er zelfs een hele bestuurslaag weg. We moeten aanvaarden dat kerkverlating en vergrijzing zullen resulteren in een groter aantal “witte plekken” op de kerkelijke kaart van Nederland. In sommige plaatsen zal de PKN wegvallen en moet men maar naar een Doopsgezinde gemeente uitwijken – waarom trouwens niet naar de Baptisten of een evangelische gemeente? Het meest interessant was, dat hij oproept om weer bezig te zijn met de kerntaak van de kerk en dat is de verkondiging van het evangelie. Daar zegt hij dan wel bij dat we dat moeten leren doen in eenvoudige, begrijpelijke taal –  alsof we allemaal alleen maar jargon spreken.

En als hij dan moet verwoorden wat dat evangelie is, valt mij altijd weer de wolligheid op die bij de PKN-leiding lijkt te behoren, die geen enkele richting of modaliteit wil buitensluiten. Maar het is mij wat te zwak om alleen te spreken over een ‘verhaal’ dat in de kerk wordt verteld, waar je houvast aan kunt hebben namelijk dat God zich identificeert met ons lijden en ook zichzelf de nagels door de handen liet slaan etc. Dat is een beetje de taal en tendens van het Nieuwe Liedboek waar ik niet alleen mezelf niet in herken, maar waar ook maar weinig heil van valt te verwachten. Het onbegrijpelijke Chinees van ons kerkelijk spreken wordt hier alleen maar vervangen door een wat moderner en wat poëtischer klinkend Swahili dat ook door niemand wordt verstaan. (Begrijpen is nu eenmaal altijd een kwestie van hard werken, behalve wanneer de boodschap triviaal is.)

Bij wijze van reactie het volgende:

Volgens de Openbaring van Johannes zijn er zeven typen van kerken in de wereld. Zij waren er toen in klein Azië en ze zijn er nog steeds. En zo zijn er ook zeven soorten christenen in de kerk. Als in een kerk een bepaald type van christenen domineert, dan zal ook de kerk als geheel dat kenmerk hebben; of wanneer de kerkelijke leiding tot een van deze typen behoort, kan zij het schip van de gemeente in die richting sturen. Welk type van christen bent u? Welk type gemeente zijn wij? En misschien nog wel belangrijker: welk type kerk is de PKN?

1. Efeze.
Dit zijn christenen die in hun jeugd een brandende liefde voor Christus hebben gehad, maar nu zijn ze wat meer op leeftijd gekomen en teleurgesteld in de kerk en daardoor is een brandende liefde bekoeld. Ze houden zich sterk bezig met het dogma en de regels van de kerk, maar hun hart is koud geworden. Ben je zo’n christen en wil je dat veranderen? Richt je dan weer op de kern, en dat is de boodschap dat Christus jou heeft liefgehad en Zijn leven voor jou heeft gegeven.

2. Smyrna.
Dit zijn christenen die een diepe liefde hebben voor Christus maar ook voor Hem moeten lijden. Ze geven hun getuigenis ondanks het verzet van de omgeving, en op sommige plaatsen in de wereld worden ze zelfs vervolgd. Wanneer deze christenen moe worden van de vervolgingen, moeten ze zich herinneren dat zij het eeuwige leven hebben ontvangen en in Christus zijn.

3. Pergamum.
Dit zijn christenen die de wereld liefhebben. Zij zijn vooral bezig met geld, met hun mooie auto, hun carrière of met mode et cetera. Ze sluiten voortdurend compromissen met die wereld. Zodra er verzet is tegen het geloof, sluiten ze een compromis om het maar makkelijk te hebben. Ben je zo’n christen en wil je veranderen? Besef dan hoe tijdelijk al deze wereldlijke voordelen zijn, en richt je op de geestelijke schat die in de hemel voor je wordt bewaard.

4. Thyatira.
Deze kerk was vol valse leer en zonde. En meestal wordt de zonde gerechtvaardigd met een valse leer. Dit zijn christenen die de kern van het evangelie vervalsen en niet langer geloven in de persoon van Christus, en niet meer aanvaarden dat Christus hun Heer en Heiland is. Valse leer en zonde moet worden weerstaan, en wanneer als kerkelijke leiding niet meer de moed hebt om in te grijpen, gaat het van kwaad tot erger. Ben je zo’n christen en wil je veranderen? Ga dan weer terug naar de bijbel en de belijdenis van de kerk. Onderzoek de Schriften, vol vertrouwen dat God daarin spreekt.

5. Sardis.
Dit zijn christenen die geestelijk zijn lamgeslagen of zelfs zijn gestorven. Ze kunnen niet meer enthousiast zijn voor Christus of voor wat dan ook. Ze leven in een geestelijke coma. Ben je zo’n christen en wil je veranderen? Ga dan terug naar de bron van het leven, aanvaard Christus als je persoonlijke verlosser en laat Zijn kracht door je leven stromen.

6. Filadelfia.
Dit zijn christenen die zich houden aan de gezonde leer en Christus niet verloochenen, ook niet in de praktijk. Zij kennen een liefde tot Christus die ze graag willen delen met anderen – ze zijn missionair van temperament. Er is een grote liefde voor de broeders en zusters. Ben je zo’n christen? Dan hoef je niet te veranderen. Besef dat God jou heeft bewaard van dwaalleer en zonde om jou tot een pilaar te maken in de kerk. Deel dat zoveel je kan met anderen.

7. Laodicea.
Dit zijn mensen die om wat voor reden dan ook naar een kerk gaan, maar Jezus Christus niet kennen. Aan de buitenkant zijn ze spiritueel, ze doen met alles mee, ook met het avondmaal. Maar van binnen hebben ze hun geloof verloren of nooit gehad. Ben je zo’n christen en wil je veranderen? Dan zul je je moeten bekeren tot de levende God. Dan is het tijd om te bidden of de Heere in jouw leven wil komen en het nieuwe leven in Christus ook aan jou wil schenken. Wees in ieder geval eerlijk over jezelf en je toestand voor God. Huichel niet meer.

Wat is het doel van de kerk?

En waarom heeft ze zo gefaald? Het doel van de kerk was niet om het koninkrijk van God in de wereld te vestigen. In de laatste 2000 jaar is de wereld ook alleen maar erger geworden. Maar het doel van de kerk was om een minderheid te redden van het oordeel. “Om in ieder geval enigen te behouden.” (1Kor. 9:22)

De kerk zelf zal altijd falen, dat wil zeggen, ze zal altijd een gebouw zijn met “voorwerpen van goud en van zilver, maar ook van hout en aardewerk. Sommige zijn voor eervol, maar andere voor oneervol gebruik.” (2 Tim. 2:20) De meerderheid van de mensen zal nooit tot Christus komen. De meerderheid van de mensen in de kerk zal nooit werkelijk tot Christus komen. Maar er zal ook altijd een kleine minderheid zijn die door genade Christus heeft aangenomen als Heer en Heiland. Daarom heet de kerk ook ekklèsia, dat is de gemeenschap van hen die zijn geroepen, uit de wereld vandaan. Ze zijn volgens Lucas 12 een kleine kudde. De kerk faalt. Maar dat is altijd zo geweest.

De christelijke kerk als religie bestaat om de omgeving te zijn voor de kleine groep van geroepenen, de ekklèsia.

De Protestantse Kerk in Nederland faalt. Er komen zogenaamde witte plekken, plaatsen waar de christelijke kerk niet langer zichtbaar aanwezig is. Onze scriba, ds. Arjan Plaisier, heeft ons onlangs ertoe opgeroepen niet alleen te focussen op de kerkverlating en de vergrijzing. Niet gewoon door te gaan met de illusie van een volkskerk te zijn, en te blijven vergaderen en organiseren. In plaats daarvan roept hij ons op om ons weer bezig te houden met de eigenlijke roeping van de kerk, en dat is de verkondiging van het evangelie en de verdieping in het geloof. Niet de dienstbaarheid van de kerk aan de wijdere samenleving staat voorop, maar het instrument te zijn voor de prediking, waarmee mensen worden geroepen en opgeroepen om zich te bekeren tot de Bron van alle heil en leven. Dat is de kerntaak van de kerk – zij bestaat niet voor zichzelf en als zij zou verdwijnen wil dat alleen maar zeggen dat zij niet langer het geëigende instrument is voor Gods plan met deze wereld.

Sommigen spreken triomfantelijk over het einde van de “georganiseerde religie”. Elke kerk, elke georganiseerde vorm waarin een religieuze gemeenschap bestaat, zien zij als een verkeerde vermenging van het evangelie met de wereld. Dat is een groot misverstand. Dat betekent dat men alle kerken, en zelfs heel de Kerk, alleen maar ziet als Laodicea, of als Thyatira. Dat betekent dat iemand de afschuwelijke gestalte van de afgoderij, van de religieuze macht die zich met de politieke macht vermengd heeft, identificeert met álle kerken. Dat is een sectarisch standpunt, vol arrogantie. Het is ook misleid. Is de Protestantse kerk in Nederland hetzelfde als de “Hoer van Babylon” zoals de valse kerk heet in het boek Openbaring? Zijn alle christenen huichelaars? – behalve dan diegenen die bij de secte horen? Ik denk van niet. Ook katholieke gemeenschappen en protestantse kerken kunnen zijn zoals Filadelfia, of kunnen tenminste een gemeenschap zoals Filadelfia in hun midden koesteren. En in vele kerken kunnen christenen in het verborgene leven, die in hun hart Christus hebben aangenomen.

Zeker, deze “ware” christenen – en dat zijn ze omdat zij blijven in, blijven vasthouden aan het woord van Christus, vgl. Joh. 8:31 – zouden die kerk de rug kunnen toekeren. Maar dan? Waarheen moeten ze dan gaan? Ook de vele nieuwe kerkgenootschappen die na een dergelijke afscheiding zijn ontstaan, zijn na verloop van tijd weer kwetsbaar gebleken voor afgoderij, dwaalleer en zonde. Het is beter dat zij blijven in de grotere kerk, om die te bewaren voor de volkomen afdwaling. De ware christenen blijven de minderheid binnen de grote Kerk. Maar dat is altijd zo geweest. De kerk bestaat ter wille van de ekklèsia, en de ekklèsia bestaat om de lofzang te zingen voor Christus die Zijn leven gaf voor de Zijnen – voor de Bruid van Christus die ooit met Hem verenigd zal worden.

De menora van de gemeente – in steen wel, op de tafel niet

De engel die met mij sprak, kwam terug en wekte mij zoals men iemand uit de slaap wekt. Hij zeide tot mij: Wat ziet gij? Daarop antwoordde ik: Ik zie daar een kandelaar, geheel van goud, met een oliehouder aan zijn top; hij heeft zeven lampen, en telkens zeven toevoerbuizen voor de lampen erbovenop; en twee olijfbomen steken boven hem uit, de ene rechts en de andere links van de oliehouder. Ik hernam en vroeg de engel die met mij sprak: Wat betekent dit, mijn heer? Toen gaf de engel die met mij sprak, mij ten antwoord: Weet gij niet, wat dit betekent? Ik zeide: Neen, mijn heer. Hij antwoordde mij: Dit is het woord des HEREN tot Zerubbabel: niet door kracht noch geweld, maar door mijn Geest! zegt de HERE der heerscharen. 

Aan de linkermuur van de kerk, wanneer je binnenkomt, zit een grote witte steen in de muur gemetseld. Je ziet een kandelaar met zeven lampen, en twee olijfbomen aan weerskanten. De architect Wim Mulder heeft die afbeelding door de voormalige koster van de Gereformeerde Kerk, broeder Sok, in de muur laten metselen. De kerk als geheel was toen nog niet klaar. In de krant werd vermeld, dat broeder Sok dat “met veel plezier” gedaan heeft.

Het motto van de kerk werd daarmee in een beeld vastgelegd, want de betekenis van dit beeld is afkomstig uit de tekst die ik hierboven citeerde. Wat staat dus aan de basis van onze kerk, althans ons kerkgebouw? Deze gedachte achter het symbool van de menora:

Niet door kracht noch geweld, maar door mijn Geest!

Mooie gedachte voor een gemeente, en al helemaal voor een gefuseerde gemeente. Die moet het helemaal hebben van de kracht van de Geest die eendracht brengt waar ooit verdeeldheid heerste.

Maar dan:  de kandelaar die nu op de tafel staat, links in onze kerk, is geen menora. De “lampen” staan niet op dezelfde hoogte en het zijn er geen zeven. De kerkenraad heeft daarom besloten dat de kandelaar maar beter uit de kerk kan worden verwijderd. Zo zetten we hele kleine stapjes vooruit.

Ootmoed en ontzag – het verloren gezang 95

Veel gezangen gingen verloren in het Nieuwe Liedboek en ze zijn verloren voor de gemeente, tenzij we op ingewikkelde wijze die liederen weer via de beamer of op een papieren liturgie opnemen. Wie alleen het Nieuwe Liedboek wil gebruiken, zal deze liederen wellicht nooit meer zingen. Gezang 95 is een mooi voorbeeld van een Bijbels lied, dat in het NLB is verdwenen – en wie weet waarom?

Hier mijn korte analyse:

Het is gebaseerd op deze Bijbelse tekst:

14 Om deze reden buig ik mijn knieën voor de Vader van onze Heere Jezus Christus,
15 naar Wie elk geslacht in de hemelen en op de aarde genoemd wordt,
16 opdat Hij u geeft, naar de rijkdom van Zijn heerlijkheid, met kracht gesterkt te worden door Zijn Geest in de innerlijke mens,
17 opdat Christus door het geloof in uw harten woont en u in de liefde geworteld en gefundeerd bent,
18 opdat u ten volle zou kunnen begrijpen, met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is,
19 en u de liefde van Christus zou kennen, die de kennis te boven gaat, opdat u vervuld zou worden tot heel de volheid van God.
20  Hem nu Die bij machte is te doen ver boven alles wat wij bidden of denken, overeenkomstig de kracht die in ons werkzaam is,
21 Hem zij de heerlijkheid in de gemeente, door Christus Jezus, in alle geslachten, tot in alle eeuwigheid. Amen.
 
En dit is de tekst die Jan Wit ervan maakte:
 
1 Nu bidden wij met ootmoed en ontzag
  de Vader aan, wiens naam aan elk geslacht
  in hemel en op aarde aanzijn gaf,
  dat, naar zijn heerlijk wezen,
  Hij ons de kracht des Heil’gen Geestes geve
  en de Messias bij ons intrek neme.
  Zijn liefde is de grondslag van ons leven,
  de oorsprong van ons hart.
2 Dan zullen wij met alle heil’gen saam
  in ’t morgenlicht op hoge tinnen staan
  en hoogte en diepte, lengte en breedte van
  Gods heil doormeten mogen.
  Dan kennen wij de liefde uit den hoge,
  al gaat zij verre het verstand te boven.
  Wij zullen tot de volle wasdom komen
  in Gods verheven naam.
3 Hem nu die in ons werkt en ons geleidt,
  die verder gaat dan al ons bidden reikt
  en meer is dan ons diepste denken peilt,
  zij heerlijkheid en glorie
  in de gemeente die Hij heeft verkoren,
  in elk geslacht dat van zijn naam zal horen,
  door Jezus Christus, nu gelijk tevoren
  en tot in eeuwigheid.
   
   
   

Liedboek voor de Kerken 1973

https://www.youtube.com/watch?v=Z0a6x_EwDG8=