Nadenken over Charlie en de Moslims – de weg van Abel

Het is misschien nog te vroeg om na te denken over wat er gebeurd is gisteren in Parijs. Twaalf doden bij een satirisch weekblad door islamitische extremisten die Allahoe achbar riepen op de straat. Maar we hebben dat nadenken wel nodig. Niet meteen “harde actie” – dat is een leuze waarmee politici nu hun verkiezing willen veilig stellen, en waarmee geheime diensten hun budget hopen te verhogen. Dat moet je niet willen,  want in naam van onze veiligheid kan onze vrijheid óók worden bedreigd. Want tegen wie moeten we dan “harde actie” ondernemen? Een gecontroleerde samenleving, die elk radicalisme wil uitsluiten en alle burgers bespioneert om aanslagen te voorkomen is per definitie al een onvrije samenleving. Zo winnen “zij.” Extremisme voedt de duistere kant van de macht van de staat en bevordert op die wijze wat ze bestrijden wil.

Waar ik het meeste bang voor ben is, dat we blijven steken in de gangbare tegenstelling: we zijn of vóór de islam (want extremisme is een uitzondering) of we zijn tegen de islam (want extremisme hoort tot de kern ervan). De eerste groep in kerkelijk verband spreekt sussend over het feit dat wij allen “kinderen van Abraham” zijn, en joden, moslims en christenen dus eigenlijk tot dezelfde familie behoren. En in niet-kerkelijk verband spreken we over de kracht van de democratie om goed geïntegreerde moslims tot vredelievende burgers te maken. De eerste groep wil dat cartoonisten en cabaretiers zich matigen – want waarom zou je een geloof aanvallen? – en de tweede groep wil dat alle religie uit de wereld wordt verwijderd – want er wordt gemoord in naam van een Hersenspinsel.